Vì sao có những mặt bằng nhìn đơn giản nhưng sống rất thuận tiện? Tìm hiểu tư duy và ý đồ phía sau cách kiến trúc sư tổ chức không gian sống.

Xem thêm:

Mặt bằng không chỉ là cách chia phòng

Khi xem một bản vẽ, nhiều người thường chú ý đầu tiên đến diện tích phòng khách, số lượng phòng ngủ hay kích thước bếp. Đây là những yếu tố quan trọng, nhưng chưa phản ánh đầy đủ chất lượng của mặt bằng.

Điều quyết định trải nghiệm sống lại nằm ở mối quan hệ giữa các không gian.

Phòng khách có liên kết thuận tiện với bếp không? Từ phòng ngủ đến nhà vệ sinh có phải đi qua khu vực sinh hoạt chung không? Trẻ nhỏ có thể di chuyển an toàn? Người nội trợ có phải đi vòng nhiều lần khi chuẩn bị một bữa ăn?

Mỗi vị trí trên bản vẽ đều có một lý do

Trong thiết kế kiến trúc, việc đặt một căn phòng ở đâu không nên chỉ dựa vào việc “chỗ này còn trống”.

Hướng nắng, hướng gió, tầm nhìn, mức độ riêng tư, tiếng ồn và thói quen sinh hoạt đều có thể ảnh hưởng đến quyết định bố trí.

Chẳng hạn, phòng ngủ cần sự yên tĩnh nên không nhất thiết nằm ngay cạnh khu vực sinh hoạt có nhiều người qua lại. Phòng khách có thể được ưu tiên ánh sáng và tầm nhìn. Bếp lại cần liên hệ thuận tiện với khu ăn uống và các khu vực lưu trữ.

Luồng di chuyển là “đường vô hình” của ngôi nhà

Một trong những yếu tố quan trọng nhất phía sau mặt bằng là luồng di chuyển.

Hãy hình dung một gia đình trong một ngày bình thường. Buổi sáng, mọi người di chuyển từ phòng ngủ đến phòng tắm, xuống bếp rồi ra ngoài. Buổi tối, họ trở về, cất đồ, chuẩn bị bữa ăn và sinh hoạt trong phòng khách.

Nếu những đường đi này liên tục giao cắt hoặc buộc phải vòng qua những không gian không liên quan, ngôi nhà sẽ nhanh chóng trở nên bất tiện.

Ngược lại, khi các luồng chính được tổ chức rõ ràng, người sử dụng có thể di chuyển gần như theo bản năng. Một mặt bằng tốt thường khiến con người ít phải suy nghĩ về cách sử dụng nó.

Không gian riêng tư và không gian chung cần có sự phân cấp

Một ngôi nhà không thể chỉ chia thành “phòng này” và “phòng kia”. Các không gian còn có mức độ riêng tư khác nhau.

Phòng khách thường là khu vực tiếp khách và sinh hoạt chung. Bếp có thể mang tính bán riêng tư. Phòng ngủ và phòng thay đồ lại cần sự riêng tư cao hơn.

Nếu khách đến nhà nhưng phải đi xuyên qua khu vực phòng ngủ để vào nhà vệ sinh, hoặc cửa phòng ngủ mở thẳng vào phòng khách, sự riêng tư sẽ bị ảnh hưởng dù diện tích các phòng hoàn toàn đủ.

Vì vậy, kiến trúc sư thường sử dụng hành lang, khoảng đệm, hướng cửa hoặc cách bố trí các không gian trung gian để tạo ra sự chuyển tiếp.

Ánh sáng cũng được quyết định từ mặt bằng

Một căn phòng sáng hay tối không chỉ phụ thuộc vào số lượng đèn.

Ngay từ mặt bằng, vị trí phòng, cửa sổ, khoảng mở và mối quan hệ với các không gian xung quanh đã quyết định phần lớn khả năng tiếp nhận ánh sáng tự nhiên.

Nếu phòng ngủ nằm ở vị trí bị che khuất, hành lang quá sâu hoặc các không gian được chia cắt quá nhiều, ánh sáng khó có thể phân bổ đồng đều.

Ngược lại, khi mặt bằng được tổ chức hợp lý, ánh sáng có thể đi sâu hơn vào nhà và giảm sự phụ thuộc vào chiếu sáng nhân tạo trong ban ngày.

Một mặt bằng tốt phải tính đến tương lai

Sai lầm của nhiều thiết kế là chỉ đáp ứng nhu cầu tại thời điểm xây nhà.

Nhưng gia đình có thể thay đổi. Trẻ em lớn lên, người cao tuổi cần được chăm sóc, số lượng đồ đạc tăng lên hoặc thói quen sinh hoạt thay đổi.

Một mặt bằng có khả năng thích ứng sẽ giúp ngôi nhà tiếp tục phù hợp khi cuộc sống thay đổi. Chẳng hạn, một phòng có thể chuyển đổi chức năng, hệ lưu trữ có thể mở rộng hoặc một khu vực có thể được sử dụng linh hoạt theo từng giai đoạn.

Nhìn mặt bằng từ cuộc sống thay vì chỉ nhìn bằng mắt

Một bản vẽ mặt bằng thực sự tốt không nên chỉ được đánh giá bằng việc các phòng có vuông vắn hay bố cục có cân đối hay không.

Hãy thử đặt mình vào bên trong bản vẽ: buổi sáng bạn đi đâu trước? Khi mang đồ từ ngoài vào, bạn đi đường nào? Khi nấu ăn, bạn phải di chuyển bao xa? Khi có khách, không gian riêng tư có được bảo vệ không?

Nếu những câu hỏi đó đều có câu trả lời hợp lý, mặt bằng đang thực sự phục vụ cuộc sống.

Với Naka JP, thiết kế nội thất cao cấp không bắt đầu từ việc làm cho bản vẽ trở nên đẹp mắt. Nó bắt đầu từ việc hiểu cách gia đình sống và chuyển những nhu cầu đó thành một hệ thống không gian hợp lý.

Một mặt bằng đẹp không phải vì kiến trúc sư đã đặt mọi thứ vào đúng chỗ trên bản vẽ. Mà bởi họ đã hiểu đủ sâu để biết vì sao mọi thứ cần nằm ở đúng chỗ đó.